Nhiều giải pháp nâng cao ý thức pháp luật bảo vệ môi trường của người dân

Thời gian gần đây, song song với các biện pháp tuyên truyền pháp luật bảo vệ môi trường, TP Hà Nội đã lắp đặt hàng loạt camera AI phạt nguội người đổ rác trộm…

Từ vận động, nâng cao ý thức…

Cùng với tiến trình đô thị hóa nhanh, việc thiếu các bãi tập kết rác thải, nhất là rác thải rắn cho người dân đang khiến nhiều khu vực của Thủ đô xuất hiện các bãi rác tự phát gây bức xúc dư luận. Điểm dễ thấy nhất là các bãi đất trống thuộc các dự án chậm tiến độ giữa trung tâm Thủ đô; các bờ kênh mương hoặc ven ao hồ là những điểm nóng bị đổ trộm rác thải.

Bên cạnh đó, ngay tại nhiều khu vực nội thành, nơi tập trung đông dân cư do lượng rác thải phát sinh quá lớn cũng dễ bị người dân đổ rác trộm, hình thành nên các bãi rác tự phát gây mất mỹ quan đô thị, ô nhiễm môi trường. Đầu các con hẻm, đầu phố, ven các khu chợ cóc, chợ dân sinh hoặc dưới sân các tòa chung cư… chính là những điểm tập kết rác thải bị đổ trộm gây nhức nhối.

Theo đại diện Công ty Môi trường đô thị Hà Nội, mặc dù có xe rác chờ sẵn nhưng do lượng rác thải quá lớn cũng khiến nhiều nơi rác bị đổ trộm hình thành các bãi rác tự phát. Ví dụ, vỉa hè trên phố Phan Kế Bính (phường Giảng Võ); ngõ 294 phố Kim Mã (phường Ngọc Hà, TP Hà Nội); khu vực đoạn mương Kẻ Khế (thông qua ngõ 210/41 phố Đội Cấn); Ngã 3 phố Vạn Bảo - Đội Cấn; Khu vực đường Nguyễn Chánh; đường Đỗ Mười; Ngõ bể bơi Thái Hà…

Ông Nguyễn Đình Thành, cư dân phố Nguyên Hồng từng bất lực khi chứng kiến đầu ngõ nhà mình bất đắc dĩ trở thành điểm tập kết rác của cả khu, chất đống từ sáng đến tối. "Khi chúng tôi cắt cử người canh và nhắc nhở, một số người mang rác ra vứt thản nhiên nói rằng, không vứt thì cũng không thể để rác lưu cữu trong nhà được do thời điểm thu gom rác cũng là lúc họ đi làm. Tuy nhiên, từ khi thành phố tăng cường biển báo nhắc nhở, ghi rõ mức xử phạt và có camera AI giám sát, ý thức chấp hành pháp luật của người dân đã có tiến triển hơn và số lượng người vô ý thức vứt rác bừa bãi vẫn còn, nhưng đã giảm đi rất nhiều”, ông Thành nói.

… đến ghi hình, phạt nguội người vi phạm

Theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP và các quy định liên quan, hành vi vứt rác, đầu thuốc lá không đúng nơi quy định (nơi công cộng, chung cư): Phạt tiền từ 500.000 - 1.000.000 đồng; Vứt rác sinh hoạt không đúng nơi (vỉa hè, đường phố, hệ thống thoát nước): Phạt tiền từ 5.000.000 - 7.000.000 đồng (với tổ chức phạt gấp đôi); Đổ trộm rác, phế thải xây dựng (xà bần, đất, đá) vào nơi công cộng, tài sản người khác: Phạt tiền từ 3.000.000 - 5.000.000 đồng (với tổ chức phạt gấp đôi).

Được biết, từ giữa năm 2025, TP Hà Nội đã triển khai lắp đặt 1.837 camera AI tại 25 tuyến phố và 195 nút giao trọng điểm, vận hành từ ngày 13/12/2025. Việc mở rộng xử phạt sang lĩnh vực đô thị nhằm khắc phục tình trạng tái diễn vi phạm an toàn giao thông, ô nhiễm môi trường… khi vắng bóng lực lượng chức năng. Riêng lĩnh vực môi trường, hệ thống camera AI giám sát các hành vi đổ trộm rác thải 24/7 và có chế tài xử phạt rất nghiêm khắc.

Theo Trung tá Nguyễn Thành Lâm, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), các hành vi bị giám sát chặt chẽ gồm: lấn chiếm lòng đường, dừng đỗ sai quy định, đổ rác thải, vứt tàn thuốc, vệ sinh cá nhân không đúng nơi quy định. Dữ liệu hình ảnh người vi phạm trật tự đô thị nói chung, đổ rác thải, vứt tàn thuốc, vệ sinh cá nhân không đúng nơi quy định nói riêng được Trung tâm chỉ huy ghi lại, hình ảnh vi phạm sẽ được chuyển về công an cấp xã, phường để xác minh, lập hồ sơ xử lý tới từng cá nhân, tổ chức theo quy định.