Tổng cục Môi trường: Tham vấn ý kiến lập quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia

Ngày đăng: 04:18:30 18-04-2019

Theo yêu cầu của Luật Quy hoạch và Luật Bảo vệ môi trường, quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia sẽ được xây dựng cho giai đoạn đầu tiên - từ năm 2021 đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

​Từ khi Luật Bảo vệ môi trường được ban hành năm 1993 đến nay, nhiều công cụ quản lý về môi trường đã được xây dựng và đưa vào áp dụng như: Đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, kế hoạch bảo vệ môi trường, xác nhận hoàn thành công trình biện pháp bảo vệ môi trường, các giấy phép về quản lý chất thải, đăng ký chủ nguồn thải và các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, quan trắc môi trường, … Những công cụ này đã phát huy được hiệu quả nhất định, tuy nhiên, vẫn bộc lộ một số hạn chế nhất định, cần được tiếp tục nghiên cứu và tạo sự kết nối xuyên suốt để nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác quản lý, bảo vệ môi trường.

Bên cạnh đó, xuất phát từ đòi hỏi của sự phát triển kinh tế - xã hội song hành với công tác bảo vệ môi trường, Luật Quy hoạch số 21/2017/QH14 đã xác định quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia là quy hoạch ngành quốc gia. Trong quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng quốc gia và quy hoạch cấp tỉnh thì nội dung quản lý, bảo vệ môi trường là một hợp phần quan trọng của các quy hoạch này. Theo yêu cầu của Luật Quy hoạch và Luật Bảo vệ môi trường, quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia sẽ được xây dựng cho giai đoạn đầu tiên - từ năm 2021 đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường Nguyễn Văn Tài

Mặt khác, thực tiễn cho thấy các loại hình quy hoạch phát triển hiện nay cũng chưa có sự gắn kết giữa định hướng phát triển kinh tế - xã hội với các yêu cầu về quản lý, bảo vệ môi trường tự nhiên, sinh thái, môi trường sống và các giá trị bảo tồn văn hóa lịch sử; thiếu các cơ chế, công cụ quản lý, bảo vệ môi trường phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đối với từng vùng, từng lĩnh vực, hoạt động cụ thể; thiếu sự phân vùng, định hướng bảo vệ môi trường. Vì vậy, đã xảy ra sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa các quy hoạch phát triển, dẫn đến sự phá vỡ cân bằng giữa bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, giá trị lịch sử văn hóa và sự lãng phí, kém hiệu quả trong công tác quy hoạch.

Từ đó, có thể thấy công tác xây dựng, hoàn thiện nhiệm vụ lập quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia do Tổng cục Môi trường chủ trì thực hiện có ý nghĩa rất quan trọng, quyết định sự thành công của việc lập quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia cũng như vấn đề tích hợp nội dung quản lý, bảo vệ môi trường trong quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch cấp tỉnh.

Sáng 16/4, tại Hà Nội, Tổng cục Môi trường phối hợp với Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường, Tổ chức Hợp tác Phát triển của CHLB Đức (GIZ) tổ chức hội nghị tham vấn về các nội dung của nhiệm vụ lập quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia.

Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Thế Chinh

Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường Nguyễn Văn Tài, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Thế Chinh và bà Anna Pia Schveyoegg – Cố vấn trưởng dự án của GIZ đồng chủ trì hội nghị. Tham dự hội nghị có đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, các nhà quản lý, đại diện các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức trong nước và quốc tế.

Báo cáo tham luận tại hội nghị, TS. Hoàng Hồng Hạnh (Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường) cho biết: Thuật ngữ “quy hoạch môi trường” đã xuất hiện tại Mỹ vào những năm 1960 và áp dụng phổ biến, rộng rãi vào những năm 1990. Đến nay, đã có 2/3 các quốc gia thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế áp dụng “Quy hoạch môi trường quốc gia” hoặc “Chiến lược môi trường quốc gia”. Mỗi quốc gia lại có cách tiếp cận khác nhau nhằm kết hợp phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, tiềm năng kinh tế - xã hội, ngăn ngừa ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường. Các công cụ được sử dụng như quy hoạch không gian, phân vùng chức năng sinh thái, … được coi như những công cụ đắc lực cho việc định hướng phát triển lãnh thổ. Công tác quy hoạch hiện nay cũng đã khắc phục được nhược điểm của quy hoạch truyền thống là bỏ qua khả năng chịu tải của môi trường, giúp việc thực hiện quy hoạch không gian được khoa học, hợp lý hơn.

Tại nước ta cũng đã có nhiều nghiên cứu về cơ sở lý luận và phương pháp luận về quy hoạch môi trường/ quy hoạch bảo vệ môi trường (BVMT) khẳng định vai trò của phân vùng môi trường. Ở quy mô tỉnh, nước ta đã có khoảng 20 địa phương nghiên cứu, xây dựng quy hoạch môi trường/ quy hoạch bảo vệ môi trường. Ở quy mô vùng, chúng ta đã có quy hoạch môi trường lưu vực hệ thống sông Cầu, Nhuệ - Đáy, Đồng Nai đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020, quy hoạch môi trường đồng bằng sông Hồng. Các quy hoạch này hầu hết đã áp dụng cách tiếp cận tổng hợp, hệ thống và hướng đến mục tiêu phát triển bền vững.